Wystawa pt. “Lux in tenebris lucet”. Męczeństwo biskupa Władysława Gorala

Miejsce: Muzeum Archidiecezji Warszawskiej
Wystawa poświęcona bł. bp. Władysławowi Goralowi w 20. rocznicę beatyfikacji w gronie 108. męczenników II wojny światowej

MUZEUM ARCHIDIECEZJI WARSZAWSKIEJ
Muzeum Archidiecezji Warszawskiej / Warsaw Archdiocese Museum

Zaprasza na wystawę
„LUX IN TENEBRIS LUCET”
Męczeństwo biskupa Władysława Gorala
Wystawa w 20 rocznicę beatyfikacji w gronie 108 Męczenników
lat II wojny światowej

80. rocznica aresztowania bł. Bp Władysława Gorala, więźnia KL Sachsenhausen

Napaść Niemiec na Polskę w 1939 roku była jednym z etapów realizacji planu Hitlera polegającego na uzyskaniu tzw. „przestrzeni życiowej” oraz naprawienia „krzywd traktatu wersalskiego”. Od września 1939 r. do wiosny 1940 trwała Akcja „Inteligencja”, która miała na celu zlikwidowanie w bezpośredniej eksterminacji lub deportacji do obozów koncentracyjnych tych wszystkich, którzy w jakikolwiek sposób mogliby zagrozić realizacji planów okupanta wobec Polski. W gronie „niebezpiecznych” dla III Rzeszy znalazł się biskup pomocniczy lubelski Władysław Goral, więzień KL Sachsenhausen, męczennik, błogosławiony Kościoła katolickiego w gronie 108 Męczenników lat II wojny światowej.

Jego heroizm długoletniego cierpienia samotności w areszcie obozowym KL Sachsenhausen podkreślił Jan Paweł II podczas beatyfikacji w dniu 13 czerwca 1999 r. w Warszawie, podczas homilii na Placu Zwycięstwa:

„Dziś właśnie świętujemy to zwycięstwo, świętujemy zwycięstwo tych, którzy w naszym stuleciu oddali życie dla Chrystusa, oddali życie doczesne, aby posiąść je na wieki w Jego chwale. (…) . Pośród nich jest arcybiskup Antoni Julian Nowowiejski, pasterz diecezji płockiej, zamęczony w Działdowie; jest biskup Władysław Goral z Lublina torturowany ze szczególną nienawiścią tylko dlatego, że był biskupem katolickim.”

Bp Goral, to cichy męczennik sprawy Ojczyzny i Kościoła. Wielki jałmużnik, opiekun ubogich, profesor seminarium Duchownego w Lublinie, wspierający wraz z biskupem ordynariuszem Marianem Leonem Fulmanem rozwój Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego, gorący patriota
współorganizator początków struktur konspiracji i oporu na terenie Lublina do chwili aresztowania w dniu 17.11.1939 r. Zaangażowany w wiele dzieł dobroczynnych, był od 1939 r. prezesem Lubelskiego Towarzystwa Dobroczynności, wspierał rozwój muzyki kościelnej, budował
relacje przyjaźni i współpracy z lubelskimi Żydami, którzy bardzo cenili Jego osobę. Jego postać, życie i samotne męczeństwo w zupełnej izolacji Zellenabau KL Sachsenhausen (4.12.1939-wiosna 1945) wpisują się w jubileusz 100-lecia zmartwychwstania Ojczyzny.

Kurator wystawy: Barbara Oratowska
Organizatorzy: Fundacja „Cultura Memoriae”; Muzeum Archidiecezji Warszawskiej


 

Życiorys bł. Biskupa Władysława Gorala
Ks. bp Władysław Goral urodził się 1 maja 1898 r. w Stoczku na terenie diecezji lubelskiej. Od wczesnych lat życia odznaczał się pobożnością, pracowitością oraz szczególną wrażliwością na ludzką biedę. W 1915 r. ukończył z wyróżnieniem Progimnazjum Męskie w Lubartowie i bezpłatnie zajął się nauczaniem wiejskich dzieci.

W 1917 r. wstąpił do Lubelskiego Seminarium Duchownego. Biskup Marian Leon Fulman dostrzegł jego niepospolite zdolności i po udzieleniu święceń diakonatu skierował go na dalsze studia w Rzymie. Władysław Goral święcenia kapłańskie otrzymał 18.12.1920 r. w bazylice św. Jana na Lateranie.

Po uzyskaniu doktoratu z filozofii na Papieskim Uniwersytecie Gregoriańskim, podjął dalsze studia teologiczne we Fryburgu Szwajcarskim, wieńcząc je licencjatem kościelnym. Podczas studenckich wakacji posługiwał wśród polskich emigrantów w Szwajcarii i we Francji, gdzie zetknął się z kwestią robotniczą, co wpłynęło na jego dalsze zainteresowania w świetle nauczania społecznego papieży.

W 1926 r. powrócił do macierzystej diecezji, obejmując stanowisko wykładowcy Seminarium Duchownego. W latach 1927-1938 był redaktorem „Wiadomości Diecezjalnych Lubelskich”. W 1931 r. został prezesem Związku Kapłanów „Unitas.” Był współzałożycielem i członkiem Zarządu Chrześcijańskiego Zjednoczenia Zawodowego RP, kapelanem Chrześcijańskiego Uniwersytetu Robotniczego i członkiem korespondentem Instytutu Badań nad Komunizmem. Współpracował z wieloma instytucjami dobroczynnymi i społecznymi na terenie Lublina. W 1937 r. jako wysłannik Prymasa Polski wizytował polskie ośrodki emigracyjne na terenie Francji. Był cenionym rekolekcjonistą,
spowiednikiem, a nade wszystko jałmużnikiem. Już za życia towarzyszyła mu opinia świętości.

Pius XI na prośbę sędziwego ordynariusza bp. Fulmana mianował go biskupem pomocniczym diecezji lubelskiej. Święcenia biskupie otrzymał 9 października 1938 r. w katedrze lubelskiej z rąk bp. Mariana Leona Fulmana z Lublina, bp. Karola Niemiry z Pińska i bp. Kazimierza Tomczaka z Łodzi.

Wybuch wojny zastał go w Warszawie, gdy wracał z Częstochowy po odprawieniu tygodniowych indywidualnych rekolekcji na Jasnej Górze. Po powrocie do diecezji od samego początku wlewał otuchę w serca rodaków, odwiedzał zbombardowane lubelskie kościoły, grzebał ofiary niemieckich nalotów lotniczych. Poparł i udzielił moralnego wsparcia rodzącym się na terenie Lublina zalążkom konspiracji.

Pierwsze przesłuchanie przez gestapo miało miejsce 8 października 1939 r. w klasztorze sióstr Pasterek na podlubelskim Wiktorynie.
Aresztowanie nastąpiło 17 listopada 1939 r. wraz z bp. Fulmanem i pracownikami kurii. Po osadzeniu w więzieniu na zamku lubelskim i wyizolowaniu od reszty więźniów rozpoczęła się jego droga krzyżowa. Dnia 27 listopada 1939 r. bp Władysław Goral został skazany na karę śmierci, którą po licznych interwencjach niemieckie władze okupacyjne zamieniły na dożywotni pobyt w obozie koncentracyjnym, gdzie trafi
4 grudnia 1939 r. Był to KL Sachsenhausen k. Berlina w części specjalnej tzw. Zellenbau, jako więzień specjalny berlińskiego gestapo. Bp Władysław Goral został przebrany w pasiak obozowy i wyizolowany od pozostałych więźniów w celi nr 11 otrzymując początkowo nr 5605, a od stycznia 1943 nr 13981. Tak rozpoczęła się jego kolejna stacja drogi krzyżowej, trwająca aż do wiosny 1945 r. w zupełnej izolacji i
torturze samotności niemieckiego nazistowskiego aparatu opresyjnego.

Nieliczne świadectwa przedarły się przez mroczną tajemnicę Zellenbau, choć wszystkie mówią o jego wielkości i niezłomności. Szczególne wrażenie robi powojenny list niemieckiego arystokraty, towarzysza niedoli – hrabiego Franza von Galena: „Tenże, który nosił jak my wszyscy ubiór więzienny, robił na mnie już od dawna szczególne wrażenie z powodu swego ciągle pogodnego oblicza i pozdrawiał mnie często lekkim,
niepodpadającym skinieniem głowy. Udało mi się raz przy powrocie z przechadzki do baraku przy wejściu ks. biskupa pozdrowić. Przy tej okazji szepnął mi:” Jestem tu już od pięciu lat”. Później udzielił mi swojego błogosławieństwa, gdy podczas przechadzki musiałem z powodu wyczerpania usiąść na ławce. Biskup robił wrażenie człowieka zupełnie zadowolonego i pogodnego, tj. w tych warunkach wrażenie świętego.”
Zginął śmiercią męczeńską wiosną 1945 r. w bliżej nieznanych okolicznościach.

Dnia 13 czerwca 1999 r. Jan Paweł II w gronie 108 Męczenników lat II wojny światowej ogłosił ks. bp. Władysława Gorala – błogosławionym, jednocześnie poświęcając mu passus w swojej homilii na Placu Zwycięstwa w Warszawie.

Wystawa czasowa: „LUX IN TENEBRIS LUCET” Męczeństwo biskupa Władysława Gorala
Gdzie: Muzeum Archidiecezji Warszawskiej, ul. Dziekania 1, Warszawa (Stare Miasto)
Kiedy: 25 października – 24 listopada 2019